НАҚШИ РАВОНШИНОСИ МАКТАБӢ ДАР МУАССИСАҲОИ ТАЪЛИМӢ

Соҳаи маориф дар Ҷумҳурии Тоҷикистон тағйироти ҷиддиро паси сар карда, саъй дорад, ба стандартҳои байналмилалӣ ҷавобгӯ бошад. Яке аз ҷанбаҳои муҳимми ин дигаргуниҳо афзоиши нақши равоншинос дар муассисаҳои таълимӣ мебошад. Равоншиноси мактаб бояд аз рӯйи самтҳои мухталиф ва усулҳои гуногун кор карда, донишомӯзонро барои таълим ва омӯзиши фарогир шавқманд карда тавонад.

Коршиносон чанд самти кори равоншиноси мактабро муайян намудаанд:

1. Ташхис ва пешгирӣ. Равоншинос донишомӯзонро барои муайян кардани мушкилии эҳтимолии марбут ба омӯзиш, муоширати иҷтимоӣ ё некуаҳволии эмотсионалӣ озмоиш мекунад. Чунин машварат имкон медиҳад, ки мушкилӣ сари вақт ошкор ва чораҳои дахлдор андешида шавад.
2. Машваратҳои инфиродӣ. Равоншинос бо ҳар як хонанда дар алоҳидагӣ кор карда, ба ӯ дар мубориза бо мушкилииаш, тарс, изтироб ва низоъҳо мадад мерасонад. Муҳим аст, ки хонандагон худро озод ҳис карда, аз тарафи омӯзгор дастгирии равониро ба хубӣ эҳсос кунанд.
3. Кор бо волидон ва муаллимон. Равоншиноси мактаб бо волидон ва муаллимон ҳамкории зич ба роҳ монда, оид ба масъалаҳои тарбияи фарзанд ба онҳо машварату маслиҳат медиҳад. Он барои ёфтани роҳҳои оптималии муошират бо кӯдак бо дарназардошти хусусиятҳои инфиродияш мадад мекунад.
4. Таҳияи барномаҳои дастгирӣ. Равоншинос дар таҳия ва татбиқи барномаҳои дастгирии равонӣ, ки ба беҳтар намудани фазои мактаб, пешгирии таҳқир ва рушди малакаҳои муошират дар хонандагон нигаронида шудаанд, иштирок мекунад.

Тавре маълум аст, миллати тамаддунофари тоҷик мероси бузурги фарҳангӣ дорад. Арзишҳои анъанавӣ, аз қабили эҳтиром ба калонсолон, фаъолияти коллективӣ ва руҳияи солими оилавӣ дар тарбияи фарзанд таъсири назаррас мегузорад. Аммо воқеияти муосир равишҳои нави таълимро тақозо мекунад, ки шахсияти ҳар як кӯдакро ба назар мегиранд. Яке аз вазифаҳои равоншинос мусоидат намудан ба ҳамоҳангсозии арзишҳои анъанавӣ бо талаботи нави раванди таълим мебошад. Ин масъала, махсусан, дар шароити ҷаҳонишавӣ ва афзоиши ҷараёни муҳоҷират, вақте ки кӯдакон ба фарҳанг ва забонҳои гуногун дучор мешаванд, муҳим аст.

Хулоса, муассисаҳои таълимии муосири Тоҷикистон кӯшиш мекунанд, ки усулҳои инноватсионии таълим, аз ҷумла, истифодаи технологияҳои рақамӣ ва платформаҳои интерактивиро дар ҷараёни таълим роҳандозӣ кунанд. Равоншинос дар мутобиқсозии кӯдакон ба шаклҳои нави таълим, таъмини бехатарии равонӣ ва бароҳатии онҳо нақши муҳим мебозад. Таваҷҷуҳ ба масъалаҳои таҳсилоти фарогир, ки фарогирии кӯдакони дорои имконияташон маҳдудро ба раванди таҳсилоти умумӣ дар назар дорад, афзоиш меёбад. Равоншиноси мактаб иштирокдори муҳимми ин раванд шуда, барои фароҳам овардани шароит барои бомуваффақият ба мактаб пайвастани чунин кӯдакон мусоидат мекунад.

Арзишу аҳаммияти кори равоншиносро дар муассисаҳои таълимии Ҷумҳурии Тоҷикистон баҳо додан амали саҳл нест. Фаъолияти он ба фароҳам овардани фазои мусоид барои таҳсил, дастгирии кӯдакон ва волидон, ҳалли мушкилоти гуногуни иҷтимоӣ ва фарҳангӣ нигаронида шудааст. Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва тамоюлҳои муосир нақши равоншиноси мактабӣ беш аз пеш муҳим буда, ӯро ба яке аз мутахассисони калидии низоми маориф табдил медиҳад.